Nobelprijs voor Scheikunde 2026 gaat naar Henri Kagan en Kenso Soai

De Nobelprijs voor Scheikunde 2026 is toegekend aan Henri Kagan, een Franse chemicus, en Kenso Soai, een Japanse chemicus. De uitreiking werd bevestigd door de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen in Stockholm. Kagan, geboren in 1930, en Soai, geboren in 1947, worden onderscheiden voor hun bijdragen aan de ontwikkeling van niet-lineaire effecten en autokatalyse in de asymmetrische organische synthese.

Hun onderzoek heeft geleid tot begrip van hoe chemische reacties kunnen worden gestuurd om specifieke spiegelbeeldvormen van moleculen te produceren. Dit is van belang voor de ontwikkeling van medicijnen en andere toepassingen in de chemie. De ontdekkingen van Kagan en Soai zijn aangegeven als cruciaal voor de manier waarop medicijnen worden gemaakt, waarbij het correct aansturen van chemische reacties essentieel is.

De Nobelprijswinnaars hebben met hun werk bijgedragen aan de basisprincipes van de organische chemie en hebben gevolgen voor verschillende gebieden, van medicijnen tot smaakstoffen. Hun ontdekking van spiegelmoleculen heeft ook implicaties voor fundamentele vragen zoals de oorsprong van het leven.

Naast de erkenning krijgen beide wetenschappers een prijs van iets meer dan 1 miljoen euro, verdeeld over hen beiden. Dit is een gebruikelijke regeling voor Nobelprijswinnaars. De prijs wordt toegekend voor onderzoek dat niet alleen theoretisch van belang is, maar ook praktische toepassingen heeft.

Het concept van chemische spiegelbeelden houdt in dat bepaalde moleculen in twee vormen bestaan die elkaars spiegelbeeld zijn, vergelijkbaar met linker- en rechterhanden. Dergelijke verschillen kunnen diepgaande gevolgen hebben voor de werking van chemische stoffen in biologische en chemische processen, wat het onderzoek van Kagan en Soai bijzonder waardevol maakt.

De wetenschap spreekt van een belangrijke stap vooruit in de chemische synthese, waarbij de methoden die Kagan en Soai hebben ontwikkeld, niet alleen de basis vormen voor toekomstige ontdekkingen, maar ook een directe impact kunnen hebben op de industrieën die afhankelijk zijn van chemie. Het onderzoek laat zien hoe gedetailleerd inzicht in moleculaire interacties kan leiden tot verbetering in de bescherming van de gezondheid en de ontwikkeling van nieuwe producten.